Bir akşamüstü Çeşme’de yemek sonrası sekiz on kişi oturmuş, denizin ve tuzun hırpaladığı bedenlerimizi hasır kanepelerde dinlendiriyorduk. Hava karardıkça deniz biraz daha hırçınlaşıyor, dalgaların kayalara çarpan sesleri dayanılmaz iyot kokusuyla birlikte oturduğumuz yazlığın önüne kadar geliyordu. Yemekte biz iki gençten başka birkaç tane de yeni emekli olmuş doktor vardı. Zaten yemek de onlardan birisinin emekliliğini kutlamak içindi. Uzunca bir süre futbol konuştuktan sonra biz erkekler kahvelerimizi içmek üzere sandalyelerimizi alarak dışarıdaki buram buram nem ve tazelik kokan çimlerin üstüne çıktık. Yalnız kalan her erkek topluluğu gibi bizim de futbol sonrası sohbet konumuz dönüp dolaşıp kadınlara geldi. Biz gençler daha çok ihtiyarların nostaljik mazilerini merak ediyor, onların aşka dair sözlerini duymak istiyorduk. Arkadaşım Fatih ihtiyarların dili çözülür belki diye atıldı.
—Vallahi şimdiki kızlar çok hercai, sadakat ve vefa kavramlarını hiç duymamışlar gibi
Ben ortam ısınsın diye ekledim
—Sadece kızlar mı? Erkekler nasıl ya, onlar da bu saydıklarından var mı sanıyorsun? En güzel sandığın birliktelik birkaç ay sonra hiçbir şey yaşanmamış gibi saygısızca bitiyor.
İhtiyarlar bizim bu serzenişlerimize bıyık altından gülerek ‘sizin yaşadıklarınıza aşk denmez, olsa olsa güz sonunda görülen pastırma yazı denir’ dediler.
Uzun süren esprili kahkahalı muhabbetten sonra gecenin gittikçe artan koyuluğu gibi konunun demi de yoğunlaşmıştı. Bizim seslerimize ve gülüşmelerimize içerideki kadınlar dayanamamış onlar da sözün şehvetine kaptırmışlardı kendilerini. Ortadaki tartışma konusu bir iddia haline gelmişti. Erkekler mi yoksa kadınlar mı daha vefalı idi. Kadınlar ısrarla kadınların, erkeklerse erkeklerin vefalı olduğunu ısrarlı tezlerle ortaya koymaya çalışıyordu.
Yanındaki genç bayanın ellerini sıkı sıkıya tutup yanağına bir öpücük konduran top sakalı beyazlamış adam söze girdi.
—Vallahi azizim, hayat kısa hiçbir şeyi bekletmeye değmez. Mutlulukla vefa birbirlerine zıt kavramlardır.
Bu üniversiteden Profesör Turgay beydi. Altı ay önce bir trafik kazasında kaybetmişti karısını, kırk günde tüketmişti acı tatlı ne varsa anısını. Adamın bu rahat oturuşunu ve tarzını gören yan yazlıktan mühendis Süheyla Hanım kinayeli bir şekilde karşılık verdi.
—Öyle demeyin Turgay Bey, mutluluğunuz bizi kıskandırıyor. Kim bilir bu ana dek ne kadar sabrettiniz?
Ortamın gerilen havasını birazcık olsun gevşetmek için, ortama en uzak duran ve sessizce kenarda sürekli nargilesini fokurdatan eski sağlık müdürü Süleyman beye seslendim. Süleyman Bey içimizdeki en yaşlı kişiydi. Yaklaşık yetmişlerinde olan adam bu ana kadar hiç evlenmemişti. Anlatılanlara göre gençliğinde bir hayli çapkın birisiydi. Ama nedense şahitlik eden kimse de yoktu. Onunla ilgili cümleler ‘ben görmedim ama rivayet edilir ki…’ şeklinde olmuştur hep. Biraz da karizmatik görünümü buna bile bağlanabilir aslında..
—Süleyman amca siz vefa konusunda ne diyeceksiniz. Sizce kadınlar mı yoksa erkekler mi daha vefalı?
İhtiyar adam ondan hiç beklenmeyecek bir şekilde derin bir iç çekip başını denizden tarafa çevirerek konuşmaya başladı.
—Ben size vefanın ve sabrın nasıl bir şey olduğunu anlatayım. Yaklaşık üç yıl kadar önceydi. Malum yaşlanıyoruz, ölüm her an kapımızı çalabilir. Hem baba yadigârı toprakları son bir kez göreyim, hem de kendime annemin yanı başında bir mezar yeri bakayım istemiştim. Bunun için yıllardır gitmediğim köyüme gitmiştim. İşlerimi tamamlayıp tam köyden ayrılacakken benim doktor olduğumu bilen köyün orta yaşlı erkeklerinden biri yanıma ‘Doktor bey; ölmek üzere olan bir hastamız var bir bakar mısınız?’ diye koşarak geldi. Yolda öğrendiğim kadarıyla altmışlı yaşlardaki kimi kimsesi olmayan bu kadının güldüğünü hiç kimse görmemiş ve son iki aydır da yatalak vaziyette kimseyle konuşmaz bir haldeymiş. Evine yaklaştıkça hatırladım. Bu ev bizim sürülerin çobanlığını yapan Mahmut efendinin ailesiyle birlikte kaldığı tek göz evdi. İçeri girdiğimde ruhunu teslim etmek üzere olan bir kadını etrafında insanları son görevlerini yapıp helalliklerini almak için bekler bir halde gördüm. Gözleri kapalı acılı bir yüz ifadesiyle sadece nefes alıp veren hastaya yaklaşıp yavaşça ‘nasılsınız?’ diye seslenip arabadan getirdiğim ağrı kesiciyi yaptım. O nekahet halindeki kadın son bir can havliyle atılıp yüzünde ışıklar saçan bir gülümsemeyle ‘şimdi daha iyiyim’ diyerek son nefesini verdi. Orada bulunan herkes büyük bir heyecanla çığlıklar atarak sevindiler.
—Doktor bey Allah sizden razı olsun nasıl bir ilaç yaptınız bilmiyoruz ama kadıncağızı ilk defa gülümserken gördük. Sağlığında hiç gün yüzü görmeyen zavallı en azından öbür tarafa gülerek gitti. Hem de ne gülümseme bir ömür boyunca bu anı unutmayız. Dediler.
Sonra bütün ahali toplanıp kadıncağızın cenaze namazını kılıp köy mezarlığına götürdük. Kadıncağızın bu durumunu görüp herhalde bana daha ölüm yok diyerek annemin yanında kendim için ayırdığım mezara mevtayı defnettik.
Hikâyeyi can kulağıyla dinleyen Turgay beyin yanındaki genç hanımefendi heyecanla atıldı.
—Nasıl büyük bir vefa örneği Süleyman Bey, kim kendisi için ayırdığı bir mezar yerini bir çobanın kimsesiz kızına verir? Beni vefa örneğiniz çok duygulandırdı doğrusu.
Sonra ellerini sıkı sıkıya tutan Turgay beye dönerek
—Aşkım sen olsan bana mezar yerini verir miydin?
Turgay bey soruya cevap vermeden geçiştirdi.
—Azizim şu kadına son nefesinde gülmesini sağlayacak hangi iğneyi yaptınız söyler misiniz? Biz de bilelim de hastalarımız ölürken en azından gülerek gitsinler öbür tarafa.
Herkes bu söz üzerine sessizliklerini bozup karanlığı yaran kahkahalar attılar. Sonra Süheyla Hanım büyük bir merakla sordu.
—Benim anlamadığım hadi kadın çirkindir alan olmaz, bekâr kalır peki neden ömrünce hiç gülmemiş? Kesin bir aşk hikâyesi vardır geride.
Süleyman Bey yüzündeki ağır ifade hiç bozulmadan gülüşmelerin sonunda yutkunarak devam etti.
—Kadıncağız daha çocuk yaşta iken köyün delikanlılarından birine gönlünü kaptırmış. Hem delikanlı kızın hem de kız delikanlının ilk aşklarıymış. Birbirlerine bir başkasıyla evlenmemek üzere söz vermişler. Üstelik kadın gençliğinde köyün en güzel kızı olmasına rağmen kendisine yapılan bütün evlilik tekliflerini reddedip büyük bir yalnızlığa gömülmüş. Fukara bir şekilde tek göz odasında kendisine söz verdiği genci ilk günkü aşk ve heyecanıyla beklemiş. ‘O’nun yüzünü görmeden hiç kimse beni güldüremez’ demiş. Kadıncağızın ruhunu teslim etmesinden sonra bütün bu olayları oradaki insanlar anlattı bana. Alın işte size vefa örneği.
Şüpheci arkadaşım Fatih bir dedektif edasıyla sordu,
—Peki, kadını bunca süredir bekletenin kim olduğunu söylediler mi size?
—Hayır söylemediler. Zaten O da kimseyle paylaşmamış bu sırrını ve kendisiyle birlikte götürmüş öbür tarafa
O kahkahalarla başlayan geceye büyük bir sükût çökmüş, sadece denizin kayaları döven dalgaları duyuluyordu. Herkes yerinden yavaşça ‘helal olsun kadına nasıl bir sabır ve vefa örneği’ diye söylenerek doğruldu. Ben ise hala hikâyenin burada bitmediğini düşünüyordum. Usulca Süleyman amcanın yanına sokuldum. Bulutlanan gözlerine bakarak fısıldadım.
—O sizdiniz değil mi?
İhtiyar adam gözlerinden dökülen yaşları gizlemeye çalışarak mırıldandı.
Halsiz bir köy evi, iki göz oda, bir sofa,dört duvar kerpiç, sırtı kireç omuzları kamış. Evin küçük odasında ‘konuşması’ gibi yürümeyi de henüz sökememiş,sürünmekten dizleri yara, kollarının yeni salya sümük,saçlarını aralayabilene aşkolsun, domates yanaklı bir kız çocuğu bacağının birinden belli ki yanlış yerlere gitmesin diye bağlanmış... Kapalı kapının alt köşesindeki(önceden baktığı için kapatılmaya çalışılmış,fakat çocuk parmaklarıyla azıcık olsun aralamış) yarı sökük siyah lastiğin sızdırdığı ışık aralığından, tek gözüyle sofadaki kimsesiz dünyaya bakıyor.
Babası yeni ölmüş evin üstündeki hazin hüzün bulutları henüz dağılmış. Anne kırık, artık sahipsiz ve gerdiğinde altındakileri üşütebilecek kanatlarını toparlayabildiği kadarıyla toplamış dışarıda çift çubuk,hayvan ne varsa bakmaya gitmiştir. Mevsim hangi mevsimdir belli bile değildir, annenin hiç umurunda da değildir. Acı yeterince yüreğini ve ayaklarını yakıyordur zaten. Sadece yerde yeni erimiş kar havanın tekrar soğumasıyla don halindedir. Kerpiç damın kamışlı saçaklarından buz sarkıtları eğri büğrü yere bakmakta,sürüler halinde aç sığırcık sürüleri taze hayvan gübresine konmaktadır.
Başı üşümesin diye iki kez sarı eşarpla sarılmış, sırtında hakiliği defalarca kirlenip yıkanmaktan sararmış gocuğuyla, yüzü gözü düşkün bir kadın; elinde içi yeni doğmuş buzağılardan arta kalan ağız süt ile yarı beline kadar dolu bir bakır bakraç vardır. Soğuktan insanın eline yapışan kapının küflü kiltesini aralayarak, yarı loş yerde kıl çul serili sofaya arkası yırtık lastik ayakkabılarını çıkararak dermansızca girer. Sofanın sonundaki öne çıkıntılı kerpiçten örülmüş,yüzü gözü is ve yanıktan kapkara olmuş şömine bozmasında, harmandan arta kalan ekin sapıyla ateş tutuşturup alüminyum tavada ağız sütü, geride kalan dört öksüz yavrucağı düşünerek, bir dizi bükülmüş önde bir gözü küçük odanın kapısının köşesindeki delikte ağır ağır pişirmektedir. Pişen koyu, kirli sarı hafif yeşilimsi,yoğunluğundan kesilmiş süt üzerine yavan tadı azalsın diye şeker ekilerek, tek gözü sürekli kapının lastiği sökük aralığından bakmaktan yorgun kızcağızın en son ne yediği belli olmayan midesini ısıtacaktır.
.................................
Öğretmen hanım, kendisi var olan fakat sıcaklığından artık eser kalmamış batmakta olan güneş altında yürüdü. Evlerinin yarısı boşaltılmış, boşaltılmayanların da dökülmüş sıvalarından kerpiç yüzleri sırıtan hayalet sokakta köpek ulumaları eşliğinde okulun bahçesine doğru ilerledi.
Öğretmensizlikten kapıları köy çocuklarınca tarumar edilmiş, bahçesindeki (çocukken kendi arkadaşlarıyla ‘köşe kapmaca’ oynadığı, erkeklerinse top oynarken kale olarak kullandığı) nazlı kavakların kesilmiş olduğunu şaşı gözleriyle süzerek okula girdi. Masalar ve sıralar bakımsızlıktan üst üste yığılmış,sandalyelerin kimisinin bacağı kırık,kimisinin muşamba yüzleri yırtılmış öylece duruyordu. Hıçkırıp yutkunmak istemediği, hıçkırsa sanki bütün kişiliğini yitireceği acı bir düğüm göğüs kafesinin midesine bakan çatalına bağdaş kurdu. Yepyeni bir öğretmen değilmiş de, çok yorgun bir acılar atlasıymış gibi, yapayalnız yalpalayan yalnızlığını yüzü sökük tozlu bir sandalyenin üzerine bırakıverdi.
Ne kadar süre geçti tam belli değil ama güneşin henüz kendini yitirmiş kızıllığı hala ufukta mevcuttur. Birden kapının kapandığı halde yamukluğundan bıraktığı aralıktan kendisine bakmakta olan bir çocuğun zeytin karası gözlerini gördü. İrkildi. Yerinden kalktı. Tam kapıya doğru yönelecekti ki kapı aralandı. Başı soğuktan üşütmesin diye birkaç kat eşarpla sarılı, altında kalın pazen basmadan yapılmış şalvarıyla bir kadın, şalvarının kenarında asılan tek gözü kısık utangaç kız çocuğuna 'dur yavrum' diyerek elinde üzerinde dumanlar tüten melamin tabakla içeri daldı.
---Öğretmen kızım hoş geldin, sen Rukiye’nin kızıymışsın,ağız sütü eskiden çok severdin; hemencecik şurada ye de bizim eve gidelim müsaitsen diye geldim.
Öğretmen hanım ne kadar ne düşündü belli değil yanaklarına şaşı gözlerinden süzülen yaşlarla hafifçe gülümsedi, kız çocuğunun başına ellerini titreyerek götürdü'tamam teyze ' dedi.
aşk kuru bir sazlıktır rüzgârda köz öze düşmeye görsün ay sözü sürer bulutlara yağmur alevlere yüzün sürsün damlalar maverayı siste kerem kerim''i berceste görsün.. ne ateş ne ıslık neyzen hay''ı ney hu''yu yağmur yangını dilbeste görsün..
velhasıl, işte böyle üstadım, bulut yakıp yağmur ağlatıyoruz ıslanıyor toprak her yer hamur
keşke, olsa öyle tarlada başak, başakta urgan, urganda adam adamda yürektir doğuramadığım
velhasıl is gider toprak kurur ıslanır adamlığım kenarları ellerin kokan ve senden kalan buğulu sabah simididir ortası dost yüzü bekleyen susamlı yalnızlığım
ibibikleri bilirsin kumrular kadar dosttur söze ve aklım ne zaman düşse o dumanlı yüze, kristof kolomb kadar şaşkın bakarım her ize ilk defa benim bulduğum kıymetinden çok geç, haberdar olduğum yeni bir dünyaydı sende kalan çocukluğum
dur hele dur böl şu simidi erzincan tulumu değil ama bir rize çayı içimizde gülebilsin ve diyelim ki eylüle dost nisandır, baharı bekler dağların beyaz soluğu, bir kardelen bunları ne bilsin cemreler oynar ezberinden öz yeter ki kabuğunu kırsın zemheri belki yengeç olur yeniden
böl dostum şu ortası gözlerimin zalım karasını böl dostum bir çelik çomakta bıraktığım ellerimin yarasını böl dostum şu kaç mevsimdir ermeyen gönül meyvasını böl ki susamları kuşlara verelim böl ki yalnızlığı ipe serelim böl ki yakalım bulutları böl ki ısınsın ardında unuttuğun çocuk ellerin belki bir gazoz içeriz sonra işte bak; cebimdedir halâ çamurlu misketlerin..
