-aykırı edebiyat-

Hayatı Terlemek…

Terliyordu, varlığını saran utançla. Tekrar tekrar kristal dudaklarında anlam. Soluk yok, kelime yok, soğuma yok. Sessizlik kadar canlılık; utanç saflıkta gizli…

Terliyordu, öncesizliğin ve sonrasızlığın sonsuzluğu içinde; An’da. An’ın başlangıcı yok…

Terliyordu, özlediğiyle dolu içi, özlediğinin içinde. Saydam teninde huzur, utancında kaos…

Sakın konuşma gece. Gözlerini kapadığını hiç görmedin, olmadığın yerlerde, olmayan kollarınla saramadığının…

Terliyordu, yüzünde giz, yüzünde ışık, rüzgar, ateş, toprak, ve gül, yüzünde…

Pencerelere konan yaban güvercinleri ve büyüyünce gemi olacak fidan ve Büyüksahra’nın isimsiz kum tanesi ve Samanyolu galaksisi ve alaimisema ve kandamlası ve asude bulut ve soylu atlarla yapılan gece yolculuğu-Esra ve köpüren yalnızlık; yoktunuz, terliyordu…

Terliyordu, henüz eller yoğurmamıştı demiri, iğne acıyı dikmemişti, özlenen yüzü perdeleyen ayaklara öfke büyütmemişti yılanlar kuytularda…

Terliyordu, henüz hayat dokunmamıştı ölüme ıslak parmaklarıyla…

Ve yıldızlar sevgilim değildi, uzaktan kırpıştıran gözlerini, mahmur…

Pişmanlık bir çocuk ölümü gibi düşmemişti böyle içime, mahcup…

Çaresizlik erkeğe gözyaşı olmamıştı, deprem sarsıntılarıyla…

Nefret bulaşmamıştı henüz varlıına tenimin…

Terliyordu, kıpır kıpır saydam dudaklarında anlam…

Terliyordu utançla kıvranarak. Hayat sessizlik kadar; ve korku. Utanç saflıkta gizli. Teri tenimde. Soluk yok, soğuma yok, kelime yok…

Güneş hiç doğmamış…

Bildiklerinizi kanatın, unuttuklarınız yeter size…,

samet dindar

GÜRAY SÜNGÜ VE KİTAPLARI 

         Güray Süngü 1998 yılında kısa öykü ile başladığı yazı serüvenine 2006 yılı içinde yayınladığı iki romanıyla devam etti. Romanlarından ilki haziran ayı içinde Pencereden ismiyle, ikincisi ise kasım sonunda Dördüncü Tekil Şahıs ismiyle yayınlandı. Genel bir bakışla yayınlanan bu iki romana baktığımızda son dönem genç yazarların sıklıkla düştükleri aynı ya da benzer karakterleri veya hayatları farklı romanlarda anlatan yazar profilinin dışında bir görüntüyle karşılaştığımızı söyleyebilirim. Yaşından beklenmeyen yazınsal olgunluğunun bir edebiyat geleneğinden geliyor olmasıyla ilişkilendirilebilir olduğunu düşünüyorum.

Güray Süngü üsluba ve kurguya önem veren bir yazar izlenimi uyandırıyor, öyle ki her iki romanı da ele alırsak yapılan kurgu gereği oluşmuş-oluşturulmuş bir üslup ve biçemle karşılaşıyoruz. Pencereden’in karakteri Ayhan, alabildiğine ince, yemek yiyeceği lokantanın önünden iki defa geçip içeriye bakan, olası aksaklıkları mahcubiyetleri ortadan kaldıracak sadeliği arzu edip, dikkat çekmemeye alabildiğine dikkat eden içe dönük bir adamken, deyim yerindeyse garsonu çağırmaktan bile imtina edecek bir karakterken; Dördüncü Tekil Şahıs’ın baş kişisi Mustafa, karşısındaki insanların değerlerini alt üst etmekten bile çekinmeden aklından geçenleri fütursuzca söyleyen, insanları, duyguları küçümseyen, kendisini evrenin ulaşılmaz bir yerine çekmiş görüntüsü veren, dışa dönük bir karakter. Ayhan sanki eksiklikleri nedeniyle hayattan uzak, Mustafa ise sahip olduklarının bir yük derecesinde fazlalıklarıyla yaşamın hıncını çevresindekilerden ve kendisinden alarak her durumda hayatın ta içinde.

Pencereden üçüncü tekil kişi ile dışarıdan anlatılan bir karakter, hayatı tamamen yatılı okullarda geçmiş, ailesi de dâhil herkese yabancılaşmış ve kendisini toplumun dışında bulmuş bir adam. Kocamustafapaşa’da ne geniş ne de dar sayılabilecek bir sokakta, büyük bir evde yalnız yaşıyor. Sokaktaki bakkal Nusret Efendi ile ilişkisinden, komşusu Arzu Hanım, çamaşırhanede tanıştığı Zeynep, bardaki Nermin’e kadar çevresindeki herkese davranışında ruh haline bağlı olmayan tam bir tutarlılık hâkim. Herkese aynı mesafede duran, çünkü herkesten kendince aynı uzaklıkta olan bir adam Ayhan. Sahildeki çay bahçesinin garsonu ile babası arasında bir fark yok.

Her sabah yıkanıyor, traş oluyor, elbisesini giyiyor ve öyle çıkıyor dışarıya. İşi yok, radyo dinliyor, evindeki boş odanın duvarlarına gazetelerden kestiği intihar edip de ölmemiş insanların haberlerini asıyor ve hayatta kalmayı başarabilenleri bulmaya çalışarak kendisine bir dünya kurmaya çabalıyor. Bu sırada geriye dönüşler ve ince kurgu anlayışı ile Güray Süngü Ayhan’ın çocukluğundan itibaren geçmişini açıyor okuyucunun gözüne, böylelikle Ayhan’ın arayışı da kitabın sonlarına yakın anlam kazanıyor. Kaybolmuş bir gencin aşkı algılayışı ve yaşamın hangi evreden sonra artık mutluluğu dahi öteleyen bir yabancılığa insanı sürüklediğini anlamak için, Pencereden’in çarpıcı finaliyle karşılaşmak yeterli olacaktır kanaatimce. Ama bir intihar izleği olmadığını da belirtmek gerekir diye –çünkü bu ciddi bir yanılgıya sebep olacaktır- bu finalin intiharla alakası olmadığını ifade etmeliyim. Bilinir ki intihar reddir, hayal kırıklığı ve ardından vazgeçiş ise aslında kabulleniş. Bu itibarla bir daha Pencereden atlamayacaktır Ayhan. Daha doğal, daha hayatın içinden bir sonla baş başa kalıyor okuyucu finalde.

Dördüncü Tekil Şahıs ise tamamen birinci ağızdan ve çoğunlukla bilinç akımı ve alıntılanan iç monolog tekniğiyle yazılmış bir roman. Cüret sahibi, kibirli ama çok zeki ve sırlarla dolu bir karakter olan Mustafa’nın etrafında, onun gözünden gelişiyor bu beşyüz sayfalık roman. Büyük bir evde babasıyla birlikte yaşayan Mustafa’nın iç çelişkileri ve garipliklerle yaşadığı aşkına ve ilişkisine, bunun yanında da hayatı algılayışına ısınmaya çalışıyorken daha ilk bölüm sonunda Mustafa’nın intiharı ile karşılaşıyor okuyucu. Ama bir şahit huzurunda ve o şahitin yüzüne dokunmasını isteyerek. Kitabın kaburgasını oluşturuyor gibi görünen bu izleğin zaman içinde açılmaya başlamasıyla Mustafa’nın sırlarla dolu yaşamı da derinlik kazanıyor ve kaburga sandığımız şeyin Mustafa’nın hayatındaki ayrıntılardan sadece bir tanesi olduğunu anlıyoruz sayfalar ilerledikçe. Finalde ise bize sırrını açıklıyor Mustafa, ama bunu öyle bir şekilde yapıyor ki, romanı okurken Mustafa’yı içinizde biriktirmediyseniz, sayfalar arasında geriye dönmek ya da kitabı salim kafayla tekrar okumak ihtiyacı duyuyorsunuz. Zaten ben de bu hissi yaşamaktan sizi alıkoymamak için kurguya dair pek bir şey söylemek istemiyorum. Dikkati çekmek istediğim hususlar kurguya pek ilişmeden Hüseyin-Salih değişimindeki vicdan unsurunun keşfi, Mustafa’nın kirlerle temizlenme, arınma iştiyakı ve oldukça ironik olduğunu düşündüğüm Deniz’in ressamlığı olabilir. Ve tabi ki aşk üzerine çeşitlemeler. Güray Süngü’nün Mustafa’ya söylettiklerinde hayata dair derin bir sorgulamanın, bildiğimiz tüm kavramlara cüretkar bir yüklenişin olduğunu da eklemeliyim. Anlam üzerine kurgulanmış başarılı ve sarsıcı bir roman Dördüncü Tekil Şahıs. 

Her iki romanın da ortak özelliği, dile gösterilen özen ve incelikle kurgulanmış olmaları. Pencereden biraz daha uzun ve ayrıntılı, dördüncü tekil şahıs ise daha az karmaşık olabilirdi belki ama roman bütünlüğü açısından baktığımızda belki de bunlar eksiklik olarak değil de ne söylemek istediğini bilen bir yazarın bilinçli tercihleri olarak değerlendirmeli. Söz muhatabını bulur savından hareketle ben şahsım adına her iki romanın da kendi okuyucusuna vaat ettiğini fazlasıyla vereceğini düşünüyorum.

A.Samet Dindar

Kelebeklerin Ağladığı

yirmiikikasımikibinaltı